همانطوریکه در قسمت اول قول داده بودیم ادامه بحث راجع به موضوع فوق تا آنجا گفتیم که در جوامع غربی اصل و پایه همه انتخابات بر احزاب به معنی کامل کلمه استوار میباشد زیرا مردم فقط به برنامه های احزاب و گروههایی که جذاب تر و کاربردی تر به نظر آیند رای داده و در طول مدت حاکمیت حزب پیروز هم از طریق رسانه های دیداری و نوشتاری و شنیداری گوناگون عملکرد دولتهای حاکم را رصد و پیگیرهای مستمر مینمایند.

ودر صورت انحراف تذکرات لازم داده و چناچه حزب پیروز انتخابات به هر دلیلی نتواند به وعده های انتخاباتی خویش جامعه عمل بپوشاند قطعا در دور بعدی از دست یابی به اکثریت لازم کرسی ها و شاید هم از راهیابی به پارلمان محروم و به اقلیت در مجلس اکتفا مینماید و چناچه وزرا و سایر مدیران ارشد این حزب در دوران صدارت خود متهم به تخلف کوچک یا بزرگ مالی و اقتصادی و همچنین سوء استفاده از قدرت گردند ابتدا توسط رسانه ها اطلاع رسانی عمومی گشته و در صورت اثبات اتهام متخلفان ارشد و متوسط دولتی را به سیستم قضایی کشور جهت محاکمه سپرده و عواقب سخت و ناگواری در انتظارشان است.

                                          اما انتخابات در ایران عزیز ما

لیکن عمر انتخابات در مملکت ما به بیش از یک قرن اخیر و با پیروزی انقلاب مشروطیت به رهبری روحانیت مترقی و آزادی خواه نظیر آیات عظام بهبهانی و طباطبایی و نایینی و با هماهنگی منورالفکران از فرنگ برگشته که خواهان جامعه ای آزاد و پیشرفته بودند و با همکاری میدانی بزرگ مردانی نظیر باقر خان و ستارخان و با تشکیل هسته اولیه احزاب نوپایی مثل عامیون و ملیون به وقوع پیوست لاکن شاه وقت قجر محمد علشاه با پشتیبانی روسیه تزاری مجلس نوپا را به توپ بسته و به دامان تزارهای روس پناهنده شد.

معذلک با این پشتوانه تاریخی و با روی کار آمدن سه رژیم در ایران طی این صد سال اخیر متاسفانه به دلایل نامعلومی احزاب و دسته جات و گروههای صنفی و سیاسی و اجتمایی نتوانسته اند که به رسالت تاریخی خویش عمل نمایند که بیشتر علت ناکامی احزاب در ایران به عدم اراده و پایبندی حکومت ها به فلسفه وجودی احزاب برمیگردد که به همین دلیل احزاب بزرگ و کوچک پس از چند صباحی فعالیت کجدار و مریض یکی پس از دیگری راه انحلال اجباری و یا هم اختیاری در پیش میگیرند.

زیرا انتخابات بدون وجود احزاب مردمی و بزرگ دارای مرامنامه و اساسنامه یقینا انتخاباتی ابتر بنظر میرسند چونکه در این نوع از انتخابات بدون حضور احزاب تاثیر گذار یقینا افراد زرنگ و حراف براحتی میتوانند مردم را با سخنان پوپولیستس و ظاهر الصلاح خویش فریب داده و آراء اکثریت لازم را برای ریاست جمهوری و یا هم برای نمایندگی مجلس براحتی هرچه تمامتر بدست آورده و پس از انتخاب شدن هم هیچ نهاد مردم سالاری نیست که از او بازخواست کند زیرا همانگونه که گفتیم مردم در این سری از کشورهای جهان سوم به جای برنامه به صورت قبیله ای و فامیلی و با شنیدن و دیدن انواع وعده های رنگارنگ و  مختلف صرفا به افراد رای میدهند که این ضعف بزرگ در همه انتخابات کشورهای در حال توسعه بشمار میآی.

لاکن رجاء واثق داریم هم اینک که در کشور عزیز که از احزاب بزرگ شناسنامه دار خبری نیست مردم با درایت و کنکاش بیشتری به افراد دلسوز و متخصص رای خواهند داد تا شهر و استان و کشوری متمدن تر داشته باشیم انشاالله   حعب